İçgörüler
Türkiye'de yazılım geliştirme şirketi nasıl seçilir
Çoğu tedarikçi karşılaştırması günlük ücret ve logo duvarında biter. Aşağıdaki sorular, yazılımın üretime ulaşıp ulaşmayacağını ve sonrasında onu işletip işletemeyeceğinizi belirleyen sorulardır.
Tekliften önce ne sorulmalı?
Kapsamı kimin yazdığını ve neye dayandığını sorun. İş akışı, kullanıcılar ve dokunduğu sistemler adlandırılmadan yazılan teklif, üzerine rakam konmuş bir tahmindir. Reorigin'de talep incelenir, keşif görüşmesi yapılır ve ancak ondan sonra yazılı teklif ile teslimat yol haritası gönderilir. Sıra nasıl çalışıyoruz sayfasındadır.
İlk sürümün ne içerdiğini sorun. İşe yarar yanıt bir üretim dilimidir: gerçek bir kullanıcının tamamlayabildiği tek bir yol; kimlik doğrulama, veri modeli, dağıtım ve izleme ile birlikte. Manuel süreci değiştiremeyen bir demo ilk sürüm değildir.
| Soru | İşe yarar yanıt | Uyarı işareti |
|---|---|---|
| Kapsamı kim yazıyor? | Keşif görüşmesinden sonra yazılı kapsam | İş akışı adlandırılmadan sabit fiyat |
| İşi kim yapıyor? | Mimari ve kalitenin adı belli sahipleri | Dönen, isimsiz bir geliştirici havuzu |
| Kodun sahibi kim? | Sözleşmeye yazılmış fikri mülkiyet şartları | Yalnızca sözlü konuşulan fikri mülkiyet |
| Nerede barındırılıyor? | Sözleşmelerinize uygun seçilmiş bölge | Lansmandan sonra kararlaştırılan bölge |
| İlk sürüm nedir? | Gerçek kullanıcının tamamladığı üretim dilimi | Dağıtımı ve izlemesi olmayan demo |
| Ne devrediliyor? | Dağıtım, izleme ve işletme notları | Kapsamda belge yok |
| Fiyata nasıl ulaşıldı? | Önce bant, keşiften sonra teklif | Varsayımları yazılmamış tek rakam |
İşi gerçekte kim yapıyor?
Personel takviyesi ile kapsamlı ürün işi farklı satın almalardır. İlkinde saat kiralar ve kendiniz yönetirsiniz. İkincisinde mimari ve teslimat kalitesi tedarikçidedir, siz bir sonuç satın alırsınız. İkisi de yanlış değildir; ama teklif hangisi olduğunu söylemelidir.
Reorigin isimsiz saat değil, kapsamlı çalışma satar. Stüdyo Şişli, İstanbul'dadır ve kurucu liderliğindedir; mimarinin sahibi olan kişiler konuştuğunuz kişilerdir. Bkz. liderlik.
Kodun sahibi kim ve nerede çalışıyor?
Fikri mülkiyet satış görüşmesinde değil, imzalı sözleşmede yer almalıdır. Reorigin'in konuştuğu varsayılan şudur: çalışmanız için teslim edilen ürün kodu sizindir, Reorigin önceden var olan araç ve kütüphanelerini elinde tutar. Esas olan imzalı sözleşmedir.
Barındırma, hukuki ağırlığı olan bir dağıtım olgusudur. Sözleşmeniz AB kişisel verisinin AB'de kalacağını söylüyorsa bölge ilk dağıtımdan önce seçilmelidir; aynısı yedekler ve günlükler için de geçerlidir. Cloudflare, AWS ve GCP üzerine dağıtım yaparız. İşin mühendislik tarafı Türkiye'de SaaS için KVKK ve GDPR yazısındadır.
Fiyata nasıl ulaşılmalı?
Planlama bandı büyüklük mertebesini söyler. Teklif ne ödeyeceğinizi söyler. İkisi aynı belge değildir. Reorigin planlama bantlarını yayımlar: keşif odaklı özel yazılım MVP'si 1 haftada 2.000–40.000 USD, üretim SaaS MVP'si 1–3 haftada 1.000–30.000 USD. İmzalayabileceğiniz rakam keşiften sonraki tekliftir. Her bandın içinde ne olduğu Türkiye'de özel yazılım MVP maliyeti yazısındadır.
Lansmandan sonra ne olur?
Son gün elinize ne geçtiğini sorun. Devir; üretim dağıtımını, izlemeyi ve kendi ekibinizin işletebileceği belgeleri içermelidir. Süregelen ürün mühendisliği ayrı bir kapsamdır. Tedarikçi deviri tarif edemiyorsa ürün süresiz olarak o tedarikçiye bağımlı kalır.
Tedarikçinin söylediği nasıl doğrulanır?
Açıp bakabileceğiniz bir şey isteyin. Herkese açık adresi olan yayındaki bir ürün, logo dolu bir slayttan daha fazlasını anlatır, çünkü onu kullanabilirsiniz. Bizimki recycleorigin.com adresindeki RecycleOrigin'dir. Tek bir ürün adı veriyoruz, çünkü bütünüyle anlatabildiğimiz ürün odur; müşteri logosu, çalışan sayısı ya da tasarruf yüzdesi yayımlamıyoruz.
Ardından imzadan sonra kiminle konuşacağınızı sorun. Satış görüşmesindeki kişiler mimarinin sahibi değilse, sahibi olanlarla tanışmayı isteyin. Kapsam değişikliğinin nasıl ele alındığını sorun ve önceki bir çalışmanın devir teslim notlarını, müşteri bilgileri çıkarılmış olarak görmeyi isteyin.
Türk hukuku sözleşmeye ne ekler?
Bir kural çoğu alıcının gözünden kaçar. 5846 sayılı Kanun'un 52. maddesine göre mali hakların devri yazılı olmalı ve her hak ayrı ayrı gösterilmelidir. Tüm hakları devreden tek bir cümle geçerli sayılmayabilir. Bu madde dahil netleştirilecek maddeler yazılım geliştirme sözleşmesi kontrol listesi yazısındadır.
Teklif ayrıca kişi mi yoksa sonuç mu satın aldığınızı söylemelidir. Fark ve bunun bir belgede nasıl anlaşılacağı personel takviyesi mi, kapsamlı proje teslimi mi yazısındadır.
İş akışı bandı için özel yazılım geliştirme sayfasını okuyun; keşif görüşmesi için iletişime geçin.
Kaynaklar ve ek okuma
- OWASP Uygulama Güvenliği Doğrulama Standardı — her tedarikçiye yöneltilecek güvenlik soruları için tarafsız bir kontrol listesi (İngilizce).
- 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu — yerel tedarikçinin tabi olduğu kişisel veri mevzuatı.
- (AB) 2016/679 sayılı Tüzük (GDPR) — ürün AB kişisel verisi işlediğinde uygulanır (İngilizce).
- 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu — resmi metin; 52. madde mali hakların devrinde yazılı şekli düzenler.
SSS
Türkiye'de bir yazılım şirketine ne sormalıyım?
Kapsamı kimin yazdığını, işi kimin yaptığını, kodun sahibinin kim olduğunu, nerede barındırıldığını, ilk sürümün ne içerdiğini, devrin neleri kapsadığını ve fiyata nasıl ulaşıldığını sorun. Her yanıtı yazılı isteyin.
Tedarikçileri düşük günlük ücrete göre karşılaştırmak doğru mu?
Hayır. Günlük ücret kapsam, mülkiyet ve devir hakkında bir şey söylemez. İlk üretim sürümünün ne içerdiğini ve sonrasında neyi kendiniz işletebileceğinizi karşılaştırın.
Reorigin personel takviyesi satıyor mu?
Hayır. Reorigin keşiften üretime kapsamlı ürün çalışmaları satar. İsimsiz geliştiriciyi saatlik kiralamaz.
Reorigin geliştirdiğinde kodun sahibi kim olur?
Fikri mülkiyet şartları teklife yazılır. Konuşulan varsayılan, çalışmanız için teslim edilen ürün kodunun sizin olması ve Reorigin'in önceden var olan araçlarını elinde tutmasıdır. Esas olan imzalı sözleşmedir.